Qua 1 năm, Thành phố đã đạt được nhiều kết quả rất tích cực về hiệu quả vận hành tổ chức bộ máy chính quyền thành phố và cấp xã. Tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp tinh gọn hơn, giảm đầu mối quản lý, giảm cấp trung gian, tinh gọn tổ chức bộ máy bên trong, tăng cường tính trực tiếp giữa chính quyền và người dân, tăng tính chủ động và trách nhiệm cho chính quyền cấp xã.
1. Về kết quả sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy và đội ngũ cán bộ công chức
(1) Giảm 10/15 đảng bộ cấp trên cơ sở trực thuộc Thành ủy; giảm 04/09 đơn vị sự nghiệp trực thuộc Thành ủy; tổ chức lại từ 55 đơn vị còn 06 đơn vị trực thuộc Cơ quan Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố, giảm 89,1%.
(2) Giảm 02/06 cơ quan hành chính khác và giảm 27/43 cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban nhân dân Thành phố. Sắp xếp từ 26 đơn vị sự nghiệp do thành phố quản lý còn 19 đơn vị, giảm 07 đơn vị. Đối với các đơn vị sự nghiệp thuộc các sở, ngành đã sắp xếp từ 160 đơn vị còn 74 đơn vị, giảm 86 đơn vị; lĩnh vực giáo dục sắp xếp từ 251 đơn vị còn 236 đơn vị, giảm 15 đơn vị; lĩnh vực y tế sắp xếp từ 117 đơn vị xuống còn 92 đơn vị, giảm 25 đơn vị; sắp xếp Ban Quản lý dự án còn 03 Ban chuyên ngành giảm 06 đơn vị.
(3) Tại cấp xã, sắp xếp từ 441 thành 168 xã, phường, đặc khu (giảm 64,9%); Thành phố đã ban hành quyết định về phân loại đơn vị hành chính cấp xã (có 153 đơn vị loại I và 15 đơn vị loại II) và thực hiện bổ sung 01 phó chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã cho 83 đơn vị đủ điều kiện theo quy định. Đối với đơn vị sự nghiệp thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, giữ nguyên 1.935 đơn vị giáo dục và đào tạo theo yêu cầu phát triển trường lớp; sắp xếp thành lập mới 168 Trạm y tế trên cơ sở tổ chức lại các Trung tâm y tế và Trạm Y tế; thành lập 134/168 Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng cấp xã.
Về biên chế, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức
(1) Ban Thường vụ Thành ủy đã tập trung lãnh đạo thực hiện nghiêm túc công tác sắp xếp đội ngũ cán bộ; bố trí, phân công, sắp xếp, điều động, luân chuyển cán bộ đúng quy trình, tiêu chuẩn; rà soát, bổ sung quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng cán bộ gắn với yêu cầu nhiệm vụ chính trị và định hướng phát triển của Thành phố. Rà soát, đánh giá tình hình đội ngũ cán bộ, ban hành Nghị quyết về nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cơ sở; lãnh đạo, chỉ đạo Đề án rà soát, sắp xếp, bố trí cán bộ, công chức, viên chức tại các xã, phường, đặc khu trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh, trong đó, tập trung các nhóm giải pháp giải quyết tình trạng bố trí thừa và thiếu công chức tại các vị trí việc làm tại các xã, phường; chủ động xây dựng kế hoạch tinh giản biên chế theo lộ trình, bảo đảm định mức biên chế theo quy định; Chỉ đạo thực hiện rà soát, đánh giá và kết luận về chủ trương thực hiện các phương án sắp xếp, bố trí, giải quyết chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách với 05 nhóm giải pháp.
(2) Ban Thường vụ Thành ủy chỉ đạo thực hiện rà soát biên chế của toàn hệ thống chính trị, quyết định tạm giao biên chế năm 2025, năm 2026 gắn với bố trí, sắp xếp lại đội ngũ cán bộ và thực hiện tinh giản biên chế theo lộ trình. Chỉ đạo thực hiện nghiêm túc việc đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ lãnh đạo, quản lý, cán bộ, công chức, viên chức định kỳ hàng quý, năm theo hiệu quả công việc. Kết quả năm 2025, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đạt tỷ lệ 19,74%; hoàn thành tốt nhiệm vụ đạt tỷ lệ 79,41%; hoàn thành nhiệm vụ đạt tỷ lệ 0,76%; không hoàn thành nhiệm vụ chiếm 0,1%.
(3) Chỉ đạo ban hành các Nghị quyết về hỗ trợ đi lại, nhà ở và các chính sách hỗ trợ khác đối với cán bộ, công chức, viên chức; triển khai kịp thời chính sách hỗ trợ cán bộ, công chức, viên chức đã động viên, khích lệ đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nỗ lực hoàn thành nhiệm vụ; cải thiện thu nhập, đời sống.
2. Việc thực hiện phân cấp, phân quyền và giải quyết thủ tục hành chính
(1) Trên cơ sở 1.065 nhiệm vụ được phân cấp tại 28 Nghị định của Chính phủ; Thành phố đã ban hành nhiều quyết định về phân cấp, ủy quyền trên các lĩnh vực; theo đó, phân cấp, ủy quyền 900 nhiệm vụ của sở, ngành và 108 nhiệm vụ của Ủy ban, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố cho cấp xã chủ động hơn trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ.
(2) Về mức độ phù hợp
- Đối với các nhiệm vụ từ cơ quan Trung ương phân quyền, phân cấp về Thành phố, qua quá trình thực hiện, với quy mô dân số trên 14 triệu người, phạm vi quản lý rộng, số lượng hồ sơ hành chính và nhu cầu dịch vụ công rất lớn, áp lực thực hiện nhiệm vụ của bộ máy hành chính Thành phố sau hợp nhất tăng mạnh, nhất là ở các lĩnh vực: đất đai, xây dựng, tư pháp - hộ tịch, đầu tư, an sinh xã hội, giáo dục, y tế… Trong khi đó, định mức biên chế hiện vẫn áp dụng theo cơ chế bình quân chung, chưa phản ánh đầy đủ đặc thù của 1 đô thị đặc biệt sau hợp nhất; một số sở, ngành và địa phương phát sinh tình trạng quá tải công việc, nhất là tại các địa bàn đông dân cư, tốc độ đô thị hóa nhanh hoặc có khối lượng hồ sơ rất lớn.
- Đối với các nhiệm vụ từ Thành phố phân cấp, ủy quyền về cấp xã: Phần lớn các nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền bước đầu phát huy hiệu quả tích cực, góp phần nâng cao tính chủ động của cơ sở, rút ngắn thời gian xử lý công việc và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp; tuy nhiên, mức độ đáp ứng của nguồn lực giữa các địa phương chưa đồng đều; một số phường, xã có quy mô dân số rất lớn nhưng số lượng biên chế, điều kiện cơ sở vật chất và năng lực chuyên môn chưa tương xứng với khối lượng công việc được giao.
Về giải quyết thủ tục hành chính
Công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số đạt nhiều kết quả tích cực, thể hiện qua việc giải quyết khối lượng lớn hồ sơ thủ tục hành chính với tỷ lệ đúng hạn đạt trên 99,5%, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đạt trên 88%, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp đạt trên 96%; 100% văn bản trao đổi dưới dạng điện tử cũng đã hỗ trợ hiệu quả cho công tác quản lý, điều hành trong điều kiện tổ chức bộ máy mới.
3. Thành phố bảo đảm quản lý ngân sách nhà nước, tài sản công và các nguồn lực tài chính được thông suốt, không gián đoạn. Việc phân bổ dự toán ngân sách nhà nước cho chính quyền cấp xã được thực hiện theo các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ. Cân đối ngân sách và mức độ chủ động trong quản lý, điều hành, cân đối thu - chi ngân sách, bảo đảm nguyên tắc cân đối ngân sách theo quy định của Luật Ngân sách nhà nước.
4. Thành phố đã hoàn tất công tác rà soát, báo cáo, cập nhật thông tin dữ liệu, xây dựng phương án xử lý tài sản công là nhà, đất; chỉ đạo các cơ quan, đơn vị thực hiện rà soát qua nhiều đợt, bước đầu đã hoàn thiện và kết quả này sẽ được cập nhật đầy đủ sau khi các cơ quan, đơn vị thực hiện kiểm tra, rà soát các nguồn gốc pháp lý, hiện trạng sử dụng và tổng kiểm kê tài sản theo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ. Nguồn lực tài chính được sử dụng cơ bản đúng mục đích, đúng đối tượng, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ chính trị, kinh tế - xã hội của địa phương. Cơ cấu chi ngân sách cấp xã bước đầu đã bảo đảm hoạt động của bộ máy chính quyền cơ sở và giữ vững quốc phòng, an ninh, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.
5. Việc số hóa tài liệu và lưu trữ đã góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, lưu trữ, khai thác hồ sơ điện tử và phục vụ người dân, doanh nghiệp. Sắp xếp nguồn nhân lực hỗ trợ lưu trữ, số hóa dữ liệu, các cơ quan, tổ chức, đơn vị đã cơ bản bố trí nhân sự thực hiện số hóa dữ liệu hồ sơ thủ tục hành chính, bảo đảm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ.
6. Hệ thống hạ tầng mạng, ứng dụng, phần mềm và thiết bị công nghệ thông tin đầu cuối đã cơ bản đáp ứng tốt yêu cầu hoạt động liên thông, đồng bộ, thông suốt giữa các cơ quan, đơn vị và 168 xã, phường, đặc khu; bảo đảm an toàn, an ninh, bảo mật và xác thực thông tin theo quy định, tương đồng với Chương trình chuyển đổi số Quốc gia. Ban Thường vụ Thành ủy triển khai Kế hoạch tổng thể chuyển đổi số của ngành Tổ chức xây dựng Đảng năm 2026 và giai đoạn đến năm 2030; hiện đang tập trung chiến dịch cao điểm 45 ngày đêm tháo gỡ điểm nghẽn chuyển đổi số của ngành Tổ chức xây dựng Đảng.
7. Ban Thường vụ Thành ủy đã lãnh đạo, chỉ đạo Đảng ủy Ủy ban nhân dân Thành phố, các cấp ủy, chính quyền địa phương tiếp tục duy trì nền nếp công tác tiếp công dân, xử lý đơn, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh bảo đảm đúng quy định pháp luật, hiệu quả và sát với thực tiễn của Thành phố. Tập trung xử lý dứt điểm theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, đồng thời giữ vững kỷ cương, kỷ luật hành chính.
Bên cạnh những kết quả đạt được vẫn còn một số hạn chế
- Một số cấp xã còn chậm kiện toàn, phân công các chức danh lãnh đạo cấp phòng và vị trí việc làm; năng lực của đội ngũ cán bộ, công chức không đồng đều trong bối cảnh yêu cầu mới đòi hỏi tính đa nhiệm và kỹ năng số cao hơn. Khối lượng công việc tăng nhanh trong điều kiện khung biên chế theo quy định, chưa phù hợp với quy mô dân số, diện tích, tính chất địa bàn, số lượng tổ chức đảng, đảng viên giữa các đảng bộ phường, xã có sự chênh lệch lớn gây áp lực lớn, quá tải trong thực hiện nhiệm vụ, có phần ảnh hưởng đến tính chủ động và chất lượng thực thi công vụ.
- Về cơ sở vật chất, điều kiện làm việc, sau sắp xếp, các Ủy ban nhân dân cấp xã cơ bản ổn định nơi làm việc; tuy nhiên, nhiều trụ sở chưa đáp ứng yêu cầu về diện tích, phải bố trí phân tán nhiều địa điểm, ảnh hưởng đến công tác phối hợp, quản lý và giao dịch của người dân tại Thành phố Hồ Chí Minh.
- Hệ thống phần mềm một cửa đang trong quá trình hoàn thiện, một số thủ tục hành chính, nhất là lĩnh vực đất đai, chưa được cấu hình đầy đủ. Chuyển đổi số được xác định là nền tảng vận hành của mô hình mới, song hạ tầng kỹ thuật và mức độ liên thông dữ liệu vẫn chưa hoàn toàn đồng bộ và thống nhất, dữ liệu vẫn còn phân tán ở nhiều ngành, nhiều đơn vị, chưa kết nối xuyên suốt từ thành phố đến cơ sở.
- Một số quy định của pháp luật về đất đai, nhà ở, kinh doanh bất động sản, đầu tư công, quản lý tài sản công cùng các nghị định hướng dẫn cần phải rà soát, kiến nghị để điều chỉnh phù hợp thực tế.
8. Nhiệm vụ, giải pháp giai đoạn 2026 - 2031
Về công tác lãnh đạo, chỉ đạo: Tiếp tục tập trung triển khai thực hiện Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XIV), Nghị quyết Đại hội lần thứ I của Đảng bộ thành phố và các chủ trương, định hướng mới của Trung ương, Thành ủy đảm bảo phù hợp với tình hình thực tiễn của địa phương; các nội dung, nhiệm vụ được quán triệt, thực hiện nghiêm túc trên tinh thần “06 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền; trong từng bước triển khai và phải quyết liệt, sâu sát trong lãnh đạo, tổ chức triển khai thực hiện với kết quả, sản phẩm cụ thể. Thực hiện nghiêm, đúng tiến độ, đảm bảo chất lượng các nhiệm vụ, công tác theo chỉ đạo tại các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tình hình hoạt động của bộ máy hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp; ...
Về tổ chức bộ máy: Tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy bên trong đảm bảo tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả. Đề xuất chủ trương và triển khai thành lập Đảng bộ các cơ sở Y tế Thành phố Hồ Chí Minh và Đảng bộ các Trường Đại học, Cao đẳng Thành phố Hồ Chí Minh; tập trung rà soát, đề xuất phương án và triển khai sắp xếp các đơn vị sự nghiệp công lập trên địa bàn thành phố theo chỉ đạo tại các Kết luận của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Ban Chỉ đạo Trung ương. Hoàn thành việc rà soát, thẩm định và triển khai thực hiện Đề án thành lập đơn vị hành chính đô thị trên địa bàn thành phố. Tăng cường hướng dẫn chuyên môn, đồng thời tổ chức rà soát, đánh giá thường xuyên quá trình vận hành để kịp thời điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, cơ cấu tổ chức và quy chế phối hợp giữa các bộ phận chuyên môn trong đơn vị.
Về nguồn nhân lực: Xây dựng phương án tổng thể về sắp xếp, điều tiết và sử dụng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trên cơ sở vị trí việc làm, năng lực chuyên môn và nhu cầu thực tế của từng địa bàn, đơn vị; xây dựng Kế hoạch tuyển dụng sinh viên tốt nghiệp xuất sắc, cán bộ khoa học trẻ, người có tài năng trong hoạt động công vụ để kịp thời bổ sung nguồn nhân lực chất lượng cao cho các cơ quan, đơn vị, địa phương và đảm bảo không để tiếp tục tình trạng thừa, thiếu cán bộ cục bộ, cán bộ yếu về chuyên môn nghiệp vụ. Xây dựng lộ trình thực hiện tinh giản biên chế giai đoạn 2026 - 2031. Triển khai Kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, công chức, viên chức của Thành phố giai đoạn 2026 - 2031 cho đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng nâng cao yêu cầu vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Về cải cách hành chính: Tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW; tập trung hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin, nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính theo hướng rà soát, cắt giảm tối đa quy trình trong nội bộ, rút ngắn thời gian tiếp nhận, xử lý hồ sơ; tập trung rà soát, hoàn thiện hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về tổ chức, hoạt động của chính quyền địa phương 2 cấp, khắc phục tình trạng mâu thuẫn, chồng chéo, chưa phù hợp, đảm bảo thực hiện đồng bộ, thống nhất trên địa bàn Thành phố; đẩy nhanh tiến độ sắp xếp và tăng cường công tác quản lý nhà đất, trụ sở, đảm bảo cơ sở vật chất cho hoạt động của các cơ quan, tổ chức, đơn vị khi thay đổi mô hình tổ chức và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp.
Về công tác kiểm tra, giám sát, tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, đôn đốc, chỉ đạo sát sao, chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương hành chính, nắm bắt thường xuyên tình hình thực tế tại địa phương nhằm kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ, giải quyết các khó khăn, vướng mắc phát sinh trong tổ chức thực hiện, đặc biệt là đối với các lĩnh vực có tác động trực tiếp đến người dân và doanh nghiệp.
(Nguồn: Báo cáo số 312-BC/TU ngày 04/6/2026 của Ban Thường vụ Thành ủy)